|
گفتگو |
 |
راویان راک کلاسیک
گفتگوی اختصاصی سروش ریاضی با رامین آزادمهر از گروه فانوس درباره آلبوم «آب روان» |
|
آلبوم "آب روان" اولین تجربه ی گروه شما است؟
|
|
این آلبوم اولین تجربه رسمی است ولی با این نکته، زمانی که در سوئد تحصیل موسیقی می کردیم تحت یک واحد تجربی آلبومی ضبط کردیم که هر قطعه آن توسط گروه های خارجی از کشورهای شیلی، کوبا و یوگوسلاوی و ... اجرا شد و ما هم در آن یک قطعه اجرا کردیم.
|
|
قطعه ی اجرا شده با کلام فارسی بود؟
|
|
بلی. با کلام فارسی از قطعات فلکلوریک ایرانی بود که ضرب آهنگ تندی داشت.
|
|
فعالیت موسیقی تان را از چه زمانی بطور جدی دنبال کردید؟
|
|
بصورت شخصی از دوران کودکی عادت به خواندن داشتم و در سن بالا نواختن گیتار را شروع کردم که پس از عزیمت به سوئد موسیقی را به شکل آکادمیک بمدت 5 سال ادامه دادم و بهزاد همکارم از سن 15 سالگی شروع به نوازندگی کرده و او هم رشته موسیقی را در سوئد ادامه داده و از سال 1992 با یکدیگر آشنا شدیم و تصمیم گرفتیم با همدیگر فعالیت کنیم و تشکیل گروه دادیم که درابتدا کارهای کپی را اجرا می کردیم.
|
|
مدت زمانی که برای ساخت قطعات این آلبوم صرف شده چقدر است؟
|
|
زمان طولانی بود. در واقع از 1998 تصمیم به ساخت موسیقی روی اشعار سهراب سپهری گرفتیم و طی ساخت، چندین بار قطعات را تجدید نظر کردیم و بخاطر مشکلاتی که وجود داشت تهیه ی این آلبوم خیلی طول کشید. دلیلش این بود که ما هر دو دانشجو و در تنگنای مالی بودیم و روی کار هم خیلی حساس بودیم و چندین بار تنظیمات را تجدید نظر کردیم و حتی ملودی ها را تغییر دادیم و برای ضبط لازم بود تا گروهی را جمع می کردیم تا قطعات را اجرا کنیم که خوشبختانه همکلاسی های سوئدی مان در دانشگاه همکاری کردند تا این آلبوم را آماده کنیم.
|
|
آلبوم تان را در استودیوی رسمی ضبط کردید یا استودیوی خانگی؟
|
|
در استودیوی رسمی ضبط کردیم و چون خیلی حساس بودیم که کیفیت کار خوب شود مجبور شدیم استودیوئی انتخاب کنیم که حتماً پیانوی آکوستیک داشته باشد بهمین خاطر ناچار شدیم هزینه ی سنگینی بپردازیم.
|
|
از چه زمانی تصمیم گرفتید کار را در ایران منتشر کنید؟
|
|
از همان ابتدا تصمیم بر این بود که کار را در ایران منتشر کنیم. بهمین خاطر زمان طولانی هم برای مراحل اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد صرف شد که مجموعاً 7 سال این آلبوم زمان برد.
|
|
چند نفر از اعضاء گروه تان ایرانی و چند نفر غیر ایرانی هستند؟ |
|
من و بهزاد به عنوان آهنگساز و تنظیم کننده و نوازنده و خواننده و یکی دیگر از دوستان بابک محسنی بعنوان نوازنده ارگ در قطعه 8 ، ایرانی هستیم و بقیه ی اعضاء همگی سوئدی هستند به غیر از نوازنده فلوت که اهل پرو است.
|
|
اصولاً اشعار بکار رفته در موسیقی راک از جریانات اجتماعی حکایت می کنند بخصوص وقتی که تاریخچه این سبک از موسیقی را بررسی می کنیم از زمان پیدایش آن از اشعار اجتماعی در قالب اعتراض استفاده می کردند که به مرور اشعار تغزلی هم مورد استفاده قرار دادند و اشعار بکار رفته غالباً از قالب ساده ای برخوردارند در حالیکه شما بخشهایی از شعر بلند "صدای پای آب" سهراب سپهری استفاده کردید که جنبه ی عرفانی شرق دارد. آیا دلیل خاصی داشته؟ |
|
سوال خیلی خوبی است. این شعر را من خیلی دوست دارم. نگاهی زیباست به زندگی و سرشار از لطافت و نگاهی همانند نقاشی است به زندگی. با بهزاد انتخاب شعر را مطرح کردم و او هم موافقت کرد تا روی شعر کار کنیم. البته تصمیمی برای نوشتن موسیقی راک نداشتیم ولی حین کار به این سبک رسیدیم. شاید چون نیمی از عمرمان در ایران بودیم و نیمی در اروپا و آموخته هایی که از هر دو فرهنگ داشتیم ترکیبی از موسیقی ایرانی، کلاسیک و راک بود که با این شعر استفاده کردیم.
|
|
گزینش بخشهایی از شعر بر چه اساسی صورت گرفته است؟
|
|
ما سعی کردیم داستان یا در واقع ماهیت شعر از بین نرود. بطور مثال قطعه ی اول که با اهل کاشانم شروع می شود ادامه در قطعه ی دوم می آید و هر جا که حذف کردیم با این دیدگاه بوده که به شعر لطمه نزند و تمام این گزینش ها را با بهزاد انجام دادیم.
|
|
سبک موسیقی بیشتر از الگوی راک دهه ی 80 استفاده شده و خیلی شباهت با موسیقی گروه ایرلندی" کمل" دارد. آیا در زمان خلق این اثر تحت تاثیر این سبک بودید؟
|
|
درآن دوره که مشغول تصنیف اثر بودیم بیشتر تحت تاثیر موسیقی کلاسیک بودیم. چونکه در همان زمان ضمن تحصیل در دانشگاه سوئد، موسیقی کلاسیک کار می کردیم و تمامی دروس از مباحث کلاسیک بود. تمرینات همه از آهنگسازان کلاسیک مثل باخ، هندل و غیره بود. موسیقی های گروه کمل، پینک فلوید و گروه های دهه ی 70 و 80 را قبل از دانشگاه گوش می کردیم و علاقمند هم بودیم. خیلی از شنوندگان همین عقیده را دارند و اثر ما را با این گروه ها مقایسه می کنند، این هم به دلیل این است که ایرانی ها از بین گروه های موسیقی راک بیشتر با این گروه ها آشنا هستند و اگر در اثری گیتار الکتریک هایی طولانی استفاده شود با گروه های کمل و پینک فلوید و گروه های مشابه مقایسه می کنند چونکه این گروه ها از محبوبیت بیشتری در بین ایرانی ها برخوردارند، در حالیکه از این نوع گروه ها در اروپا بسیارند. از سویی دیگر، ما با موجی از موسیقی های مختلف برخورد داشتیم از موسیقی ایرانی بگیرید تا کلاسیک و پاپ و راک و بلوز و غیره ... حتی در کار ما بلوز هم استفاده شده است.
|
|
بنابراین تمامی عوامل موسیقی جدی باعث شده که به سمت موسیقی پاپ سوق پیدا نکنید.
|
|
بلی. بخصوص عناصر موسیقی کلاسیک.
|
|
شما در غالب قطعات پایبند ملودی هستید و در برخی از قطعات مضمون شعر غالب شده است مثل قطعه "فکر" که از جهت ساختار، بافت و سازبندی با دیگر قطعات آلبوم متفاوت است و این قطعه به گونه ای اندیشمندانه پرداخته شده است. چه توضیحی در این باره دارید؟
|
|
این قطعه بسیار وقت برده است و من و بهزاد این آهنگ را خیلی دوست داریم و بیشتر از دیگر قطعات زمان صرف آن شده است و جزء اولین کاری بود که ضبط کردیم و چون می دانستیم بدلیل ارکستراسیون آن و بکارگیری سازهای کششی از جهات استودیوئی خیلی نیرو ببرد بهمین خاطر ابتدا با ضبط این قطعه شروع کردیم و سپس قطعه "جنگ" بخصوص قسمت اول قطعه ی "فکر" که چندین بار تغییر دادیم و ملودی های مختلف ساختیم تا عاقبت با ساختار فلوت و سازهای کششی نتیجه ی قطعی رسیدیم.
|
|
خلق ملودی با تشریک مساعی بهزاد بوده؟
|
|
بلی. البته نه به این شکل که در خلق ملودی 2 نفری یا گروهی کار کرده باشیم منظور این است که قسمتی از اثر را هر دو فرد کار کرده است و یا شخصی دیگر پیشنهاد داده و اگر قابل قبول بوده است، استفاده می کردیم.
|
|
قطعات را به صورت پارتیتور نت نویسی شده در آوردیده اید؟
|
|
کلیه قطعات را خیر. ولی قطعه ی "فکر" را انجام دادیم. چونکه برای ثبت قطعاتمان باید این کار را می کردیم.
|
|
آیا با ایراد هارمونی هم در اثر برخورد کردید و پاتیتورتان را آنالیز کردید؟
|
|
بلی. ما این عمل را بخاطر دقت عملمان انجام دادیم و سعی کردیم ایراد کار را بگیریم. البته به نظر من موسیقی از جنبه ی احساسی برخوردار است و ممکن است در بخشهایی از حیث آکادمیک اشتباه محسوب شود ولی از حیث نیاز احساسی صحیح، ما همواره سعی کردیم هم دید کلاسیک داشته باشیم و هم حسی.
|
|
ترکیب بندی همزمان سازهای فلوت و سازهای کششی و گیتار الکتریک و حالت محوآلود آغازین قطعه "فکر" بصورت خود جوش بوده است یا به نیت رسیدن به این حالت با اندیشه آنرا تصنیف کردید؟
|
|
خیر. خود جوش نبوده. چونکه ما روی این نوع صدا خیلی فکر و اندیشه کردیم تا به این ترکیب رسیدیم.
|
|
حالا که شما وارد وادی موسیقی راک شدید چرا به راک امروزی تر نپرداختید؟
|
|
امکان دارد بخاطر شنیدن آثار دهه ی گذشته باشد و البته امروزی بودن دلیل بر پیشرفت ندارد و گاهاً آثار امروز پس روی می کند. من خود به شخصه موسیقی حاضر را زیاد نمی پسندم حتی در راک. به نظر من موسیقی راک امروزی خیلی خشن شده و زیبائی سابق را ندارد. صدائی که ما مورد نظرمان بود با همین سبک مورد نظر است.
|
|
شما در یکی از قطعات از ساز تار ایرانی استفاده کردید. چرا تنها در یکی از قطعات و دلیل استفاده چه بوده است؟
|
|
نوازنده تار بهزاد است و این پیشنهاد توسط وی صورت گرفت و اگر من قصد داشتم از ساز دیگری استفاده کنم از سازهای بادی استفاده می کردم. دلیل خاصی برای استفاده از آن وجود نداشته و تنها بهزاد بخاطر حس آنی از این ساز استفاده کرد و با اندیشه ی قبلی نبود.
|
|
اجرای قطعات خیلی محافظه کارانه است و در قالب بندی مشخص اجرا شده است. در صورتیکه موسیقی راک جسارت نیاز دارد و لازم بود در برخی از قسمتها جسورانه عمل می کردید؟
|
|
سوال خوب و بحث خیلی جالبی است ولی نمی توانید کمی بیشتر توضیح دهید.
|
|
منظور این است که اجرا خیلی شسته رفته و بر پایه ی ملودی است و آن از خصوصیات گیتار الکتریک به شیوه ی افکتیو و جسورانه استفاده نشده است. صرف نظر از رنگ صوتی ساز حتی می توانستید مثلاً بجای گیتار الکتریک از ویلن استفاده کنید، نه؟
|
|
شاید بخاطر سازگار نبودن با روحیه ی من و بهزاد با این گونه جسارتها که اشاره می کنید است.
|
|
پاسخ فعلی تان هم محافظه کارانه است.
|
من قصد ندارم موسیقی مان را طبقه بندی کنم و هیچ اصراری ندارم که موسیقی مان را راک بدانم و اسمی هم روی آن نمی گذارم و حتی اگر به صورت طبیعی آن حالتهای جسورانه نمایان می شد من هیچ جلوگیری نمی کردم ولی این اتفاق نیافتاد و خود جوش نبود.
ادامه مطلب در مجله بخوانید...
|
| بالا |
